coach perfectionisme kleurendenken teambuilding dramadriehoek blikopener depressie teamcoaching john workshop burnout levensfasen haag den coaching conflict training roskam

john conflict haag burnout dramadriehoek roskam coach den teamcoaching kleurendenken levensfasen training depressie perfectionisme blikopener teambuilding coaching workshop

coach john teamcoaching roskam depressie teambuilding den dramadriehoek haag levensfasen blikopener training coaching burnout conflict workshop perfectionisme kleurendenken

coaching blikopener dramadriehoek haag teamcoaching kleurendenken den workshop training coach conflict depressie john perfectionisme roskam burnout levensfasen teambuilding

perfectionisme coaching burnout conflict teambuilding dramadriehoek coach training workshop depressie levensfasen roskam blikopener teamcoaching kleurendenken john haag den

training haag kleurendenken perfectionisme blikopener coach teamcoaching depressie roskam coaching burnout conflict dramadriehoek teambuilding workshop levensfasen den john

levensfasen john burnout coaching haag teamcoaching blikopener den roskam kleurendenken perfectionisme workshop depressie teambuilding training conflict coach dramadriehoek

Een blik op kernkwaliteiten

Kernkwaliteiten zijn de specifieke sterkten, die tot het wezen (de kern) van de mens behoren, ofwel de echte jij! Kernkwaliteiten kleuren je als mens, komen van binnenuit, maken je uniek. Het zijn ook de positieve punten die een ander het eerst over jou zal zeggen als hij ernaar gevraagd wordt. Bijvoorbeeld dat je een erg creatief, bijzonder geduldig of zeer besluitvaardig persoon bent. Iedereen heeft een aantal van deze kernkwaliteiten. Kernkwaliteiten zijn altijd potentieel aanwezig, je kunt ze niet naar believen aan- en uitzetten. Je kunt ze, in tegenstelling tot vaardigheden, ook niet aanleren, maar wel verder ontwikkelen. Wat je doet vanuit je kernkwaliteiten is authentiek en effectief!

Wat is een kernkwaliteit?
Een kernkwaliteit is een positieve eigenschap, iets van jou, jouw wezen, jouw kern. Een kernkwaliteit geeft je kracht, inspireert en bezielt. Het is een kracht die in potentie aanwezig is, een mogelijkheid die je kunt inzetten in je handelen in deze wereld. Zelf denk je al gauw dat die kwaliteit, die zo kenmerkend is voor jou, niet zo bijzonder is: ‘Dat kan toch iedereen’, is al gauw de gedachte. Dat komt omdat die kwaliteit zo vanzelfsprekend is voor jezelf, dat je hem niet of nauwelijks opmerkt als een kernkwaliteit van jezelf. En wellicht vind je dat ook anderen die kwaliteit zouden behoren te hebben, als behorend tot het gedragsarsenaal van de mens. De ene mens heeft echter andere kernkwaliteiten dan de andere.

Elke kernkwaliteit heeft zijn eigen schaduwkant. Dat wat je goed kunt, ben je namelijk geneigd om te veel te gaan doen, te gaan overdrijven. Het teveel van het goede, het teveel van een kwaliteit wordt aangeduid met het begrip ‘vervorming’. Deze vervorming is je valkuil. De valkuil is datgene dat de betreffende persoon dikwijls als etiket opgeplakt krijgt. Dan wordt de persoon met de kwaliteit daadkracht verweten dat hij niet zo drammerig moet zijn. Of dat nu terecht is of niet, de valkuil hoort gewoon bij de kernkwaliteit. Ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Voorbeelden van kwaliteiten die valkuilen kunnen worden:

Kwaliteit kan worden Valkuil
behulpzaam   bemoeizucht
zorgvuldig   pietluttig
daadkracht   drammerig
flexibiliteit   wispelturig
empathie   sentimenteel
vastberaden   star, stijfkoppig
direct   botheid, rebellie
enthousiasme   bezeten, opgefokt
humor   lolbroekerij
openhartig   loslippig

Een kernkwaliteit kun je niet standaard koppelen aan één enkele vervorming. Bovenstaande voorbeelden kunnen ook een andere vervorming aannemen. Dit is afhankelijk van de persoon en het bijbehorende praktijkvoorbeeld. Vandaar ‘kan worden’ en niet ‘wordt’. Het doorslaan, het te veel van een kwaliteit tonen, geeft dus de valkuil. Om deze valkuil tegen te gaan heb je te maken met je ‘uitdaging’. De uitdaging is de positief tegenovergestelde kwaliteit van je valkuil. Het is de kwaliteit die je nog kunt ontwikkelen, die in de kern aanwezig is.

Kwaliteit kan als uitdaging hebben Uitdaging
bemoeizucht   overlaten
pietluttig   souplesse, plooibaar
drammerig   geduld
wispelturig   orderlijk, standvastig
sentimenteel   beschouwingsvermogen
star   ontvankelijk
bot   diplomatiek, beheerst
bezeten   nuchter, relativerend
lolbroekerij   serieus zijn
loslippig   discretie

De kernkwaliteit en de uitdaging zijn aanvullende kwaliteiten van elkaar. Waar het om gaat, is de balans vinden tussen bijv. daadkracht en geduld. Wanneer deze balans te ver overhelt naar daadkracht, dan is de kans aanwezig dat deze daadkracht doorschiet in drammerigheid. M.a.w. om te voorkomen dat men in zijn valkuil terecht komt, is het raadzaam om de uitdaging te ontwikkelen. Balans aanbrengen betekent denken in ‘en-en’, niet ‘of-of’. De kunst is zowel daadkrachtig als geduldig te zijn, tegelijk. Iemand die geduldig daadkrachtig is loopt geen risico meer dat hij gaat drammen; dat is een logisch gevolg van het feit dat beide kwaliteiten twee zijden zijn van dezelfde medaille. Vaak ligt de moeilijkheid in het feit dat de betrokkene niet ziet hoe deze twee kwaliteiten samen kunnen gaan, d.w.z. voor hem of haar is het een kwestie van óf daadkracht óf geduld. Voor hem of haar zijn beide kwaliteiten eerder tegenstellingen dan aanvullingen.

Iemands kernkwaliteiten zijn ook vaak af te leiden waar de potentiële conflicten met de omgeving te verwachten zijn. Die hebben vaak te maken met zijn uitdaging. Het probleem is namelijk dat de doorsnee mens allergisch blijkt te zijn voor te veel van zijn uitdaging. Zo zal de daadkrachtige persoon de neiging hebben ‘over de rooie’ te gaan wanneer hij in een ander geconfronteerd wordt met passiviteit. Hij is allergisch omdat passiviteit te veel van zijn uitdaging (= geduld) is. Hij weet zich daar geen raad mee.

(Te veel van) de uitdagin kan leiden tot Allergie
kunnen overlaten   onverschillig
souplesse   chaotisch
geduld   passiviteit
standvastig   star
beschouwingsvermogen   ongevoelig, stoïcijns
ontvankelijk   willoos, volgzaam
diplomatiek   onduidelijk, vaag
nuchter   futloos, suf
serieus zijn   saai, humorloos
discretie   zwijgzaam, gesloten

Hoe meer je wordt geconfronteerd met je allergie, hoe meer je de kans loopt dat je in je valkuil terecht komt. Zo loop je als daadkrachtige het risico harder te gaan drammen, terwijl je de ander verwijt passief te zijn. M.a.w. als je jouw allergie in een ander tegenkomt ligt de valkuil op de loer! Dus wat iemand het meest kwetsbaar maakt is niet zijn valkuil maar zijn allergie, want het is vooral die allergie, die iemand in zijn valkuil drijft.

Degene, die jou het meest irriteert, laat jou dus (te veel van) je uitdaging zien. En daardoor laat jijzelf (te veel van) je kernkwaliteit = je valkuil zien! Irritaties zeggen meer over jezelf dan over de ander, het zegt iets over je valkuil. Gevoelens van irritatie en minachting zijn goede verklikkers.
Dit is het complete kernkwadrantenmodel:

kernkwaliteiten kwadrantmodel



Een kernkwadrant is vanuit alle vier de hoeken op te bouwen en op allerlei manieren te checken op juistheid. De ingang via de kernkwaliteit is voor velen het moeilijkst. Dit heeft onder andere als reden dat het in onze cultuur ongebruikelijk is om iets positiefs over onszelf te zeggen. Kritiek uiten, zowel op anderen als op zichzelf, gaat menigeen gemakkelijker af. Vandaar dat de tweede ingang via de valkuil gemakkelijker is.

De meeste mensen weten haarfijn aan te geven welk verwijt ze wel eens naar hun hoofd geslingerd krijgen, of welk label ze nogal eens door anderen opgeplakt krijgen. Zo hoeft de betreffende persoon zich alleen maar af te vragen wat zijn of haar partner regelmatig roept, en de valkuil is boven water. Vanuit deze ingang kan het kernkwadrant afgemaakt worden.

Ook vanuit de derde ingang, via de uitdaging is het kernkwadrant verder op te bouwen. Welke kwaliteit vind je dat je goed zou kunnen gebruiken om een evenwichtiger en completer mens te worden? Maar ook deze ingang is voor menigeen niet gemakkelijk te vinden.

Tot slot biedt de ingang via de allergie de vierde en eenvoudigste mogelijkheid om een kernkwadrant uit te werken. De meeste mensen hebben geen moeite om aan te geven waar ze (bij een ander) niet tegen kunnen.

Bij de laatste in te vullen ‘hoek’ van het kernkwadrant is een prima extra controle op juistheid mogelijk, omdat het kwadrant vanuit alle richtingen moet kloppen. Zo moet ‘onverschillig’ zowel een teveel zijn van ‘kunnen overlaten’ als het (negatief) tegenovergestelde van ‘behulpzaam’ als ook nog het andere uiterste van ‘bemoeizucht’.

Kernkwaliteiten in de praktijk
Wat gebeurt er nu als twee ‘soortgenoten’ elkaar tegenkomen? Het is voorstelbaar dat twee daadkrachtige types het niet zonder meer gemakkelijk met elkaar hebben. Het risico is levensgroot aanwezig dat het uitdraait op een strijd tussen twee drammers waarbij de sterkste wint. Het verschil in de confrontatie tussen soortgenoten en tegenpolen zit er vooral in dat het voor een daadkrachtig iemand wel lastig is om om te gaan met een soortgenoot, maar hij heeft wel respect voor de ander. Dit in tegenstelling tot de tegenpool.

In een kernkwadrant wordt ook zichtbaar hoe een persoon geneigd is om op stress of onder druk te reageren. In eerste instantie zal de druk of spanning ertoe leiden dat hij vaker te veel van het goede naar buiten zal brengen m.a.w. in zijn valkuil zal schieten. Wordt de druk nog groter dan zal hij in extreme gevallen de neiging hebben om (plotseling) in zijn allergie te schieten en deze uit te gaan leven. Dat zijn van die momenten waarop de omgeving iemand niet meer herkent. Het gedrag dat hij of zij dan vertoont is voor de omgeving zo ongewoon dat er onbegrip ontstaat. Wanneer dit soort verschijnselen zich voordoen is het tijd voor een ‘time-out’, anders ligt een crisis in het verschiet.

Tot slot
Als je met kernkwaliteiten op zoek gaat naar je valkuilen, uitdagingen en allergieën is het van belang dat de woorden/termen bij jou als persoon passen. Het gebruik van concrete praktijkvoorbeelden is daarom aan te bevelen. Een coach kan je bij deze zoektocht helpen.