depressie den conflict coaching blikopener training levensfasen burnout teamcoaching workshop john teambuilding coach haag roskam perfectionisme kleurendenken dramadriehoek

workshop kleurendenken burnout blikopener john dramadriehoek levensfasen training conflict teamcoaching roskam haag den coaching depressie coach teambuilding perfectionisme

kleurendenken john haag blikopener depressie burnout coach workshop coaching dramadriehoek perfectionisme training roskam levensfasen conflict teamcoaching den teambuilding

teambuilding den conflict coaching roskam coach burnout dramadriehoek kleurendenken teamcoaching levensfasen haag blikopener workshop depressie training perfectionisme john

levensfasen conflict dramadriehoek depressie coach workshop roskam den teamcoaching blikopener coaching teambuilding perfectionisme john training burnout kleurendenken haag

perfectionisme workshop coach coaching burnout conflict dramadriehoek levensfasen training depressie teamcoaching den roskam john teambuilding blikopener kleurendenken haag

coaching den blikopener training conflict levensfasen workshop john coach dramadriehoek kleurendenken teamcoaching roskam depressie burnout perfectionisme teambuilding haag

Een blik op een leven vanuit essentie

Hoe te komen tot een leven vanuit essentie, ofwel: hoe te komen tot een leven dat is geënt op de bronnen van het bestaan?

Als je leeft vanuit essentie dan sta je open voor jezelf en je omgeving. Je ontdekt je passies en je gaat hiervoor. Je gaat op in het moment. Je functioneert op basis van een innerlijk kompas en maakt op basis hiervan je keuzes. Je neemt verantwoordelijkheid voor jezelf en voor het grotere geheel waarvan jezelf onderdeel uitmaakt. Je voelt je geroepen om een missie uit te voeren die typisch bij jou hoort en waardoor jij iets wezenlijks aan de wereld toevoegt en nalaat.

Het leven bestaat enerzijds uit langere perioden van relatieve stabiliteit en anderzijds uit korte overgangsperioden van onzekerheid. Dergelijke perioden, stabiel en instabiel, wisselen elkaar af. Het langere tijd verkeren in een staat van relatieve stabiliteit kan aan mensen een gevoel van comfort geven: zij kunnen zich steeds meer in een comfortzône gaan bevinden, waarin men de dagelijkse opgaven volbrengt vanuit een vertrouwde betekenisgeving. Mensen maken echter voortdurend persoonlijke ontwikkelingen door. Deze kunnen zijn uitgelokt door factoren van buiten af (bijv. iemand wordt ontslagen en moet zich daardoor herbezinnen). Maar het is ook mogelijk dat deze veranderingen zich meer van binnenuit aandienen, bijvoorbeeld omdat men zichzelf existentiële vragen gaat stellen en op zoek gaat naar de antwoorden.

Transitie
Leven vanuit essentie is altijd gekoppeld aan - en is de resultante van - een diepgaand persoonlijk ontwikkelingsproces. Dit ontwikkelingsproces, het zogenaamde transitieproces, ziet er voor elk mens inhoudelijk anders uit, afhankelijk van de opgaven waar deze zich voor ziet gesteld en van de wijze waarop deze hiermee omgaat. Een transitie (afgeleid van het Latijnse werkwoord 'transire', dat 'overgaan' betekent) is een verandering in de zin van wezenlijke overgang; degene die een transitie doorloopt, maakt een innerlijke reis. Hoewel de inhoud van de transitie per persoon verschilt, zijn in het verloop altijd drie opeenvolgende fasen te onderkennen:

Kenmerkend voor een later tijdstip in deze fase is dat er een heroriëntatie plaatsvindt. Op een gegeven moment ontstaan er gedachten als ‘zo kan het niet langer’, ‘alles is beter dan in deze situatie te blijven hangen’ of ‘ik moet de hoop dat de oplossing van buiten komt opgeven en zelf aan de slag gaan.’ Inderdaad, dat zijn de eerste tekenen van een keerpunt. Je kunt nu zelf actief worden. Dikwijls is het nog niet helemaal duidelijk hoe het uit zal pakken. Het is een onderzoeks- en leerproces. Dat kan angstig zijn, maar ook hoopvol. Twijfel is in deze fase een belangrijk element. In deze fase verzamel je beelden over jezelf, je werk en over jouw drijfveren en ambitie. Deze beelden leiden tot plannen en experimenten, wellicht nog met een mengeling van hoop en vrees. Want er kunnen dingen misgaan, of anders uitpakken dan gedacht. Maar er zijn ook kansen, want in tegenstelling tot de vorige fase is het accent hier toekomstgericht.

Fase 1: het einde van het oude
Het transitieproces begint met een einde. Je moet afscheid nemen van een oude, vertrouwde situatie en (wat nog veel moeilijker is) ook de oude identiteit die daarmee samenhangt. Meestal ben je daar sterk mee verbonden, soms zonder dat te beseffen. Dit loslaten van het oude is net zoiets als het doorzagen van de tak waar je zelf op zit. Je moet alles op het spel durven zetten. Dat is niet eenvoudig. De eerste reactie op het gevoel dat er iets moet veranderen is er een van ontkenning. Je maakt jezelf wijs dat er niks mis met je is en dat het wel weer over gaat.

Maar het gaat niet over en dat weet je zelf ook wel. Je voelt de vaste grond onder je voeten weggeslagen. Boosheid, mopperen, onverschilligheid en jezelf terugtrekken zijn emoties die bij deze fase horen. Maar ook angst voor het onbekende, of het gevoel het niet aan te kunnen. Het accent is verledengericht. In deze fase staan gevoelens centraal en is er vaak geen ruimte noch behoefte om op zoek te gaan naar oplossingen. Je kunt over het algemeen wat minder helder nadenken over je situatie. Maar bedenk: wie niet los komt van de oude situatie, kan geen nieuwe taken, verantwoordelijkheden of manier van werken op zich te nemen. Loslaten is een belangrijke voorwaarde om nieuwe wegen te kunnen inslaan.

Fase 2: overgangsfase
De overgangsfase is de fase tussen afscheid van het oude en het nieuwe begin, het ervaren en doorléven van de 'neutrale zone'. Er is besef dat het oude definitief voorbij is, maar de toekomst is nog onzeker. Je moet door een soort niemandsland heen tussen de oude realiteit en de nieuwe realiteit die nog onduidelijk is. Het is een periode waarin je verlies en verwarring ervaart, waarin hoop en wanhoop elkaar afwisselen en waarin inspirerende nieuwe ideeën worden afgewisseld met gevoelens van zinloosheid. In deze onzekere fase ontstaat gemakkelijk irritatie en een negatieve houding of lusteloos gedrag. Het zijn donkere tijden voor de verandering. Maar het is wél de kern van het transitieproces.

Fase 3: het nieuwe begin
In deze fase is de grondhouding dat je zelf weer ondernemend en actief bent geworden. Je staat zelf weer aan het roer en maakt een nieuw begin. Dit kan betekenen: het ontwikkelen van nieuwe competenties, het aangaan van nieuwe relaties, dingen doen die je niet eerder gedaan hebt, het denken en handelen in de lijn van je drijfveren en ambitie. Kortom meer van je eigen potentie aanboren. Je laat je nog wel adviseren en helpen door anderen maar je beslist zelf. Dit in tegenstelling tot de vorige fasen waarin je nog verwachtte dat anderen met oplossingen voor jouw problemen komen. In de fase van het nieuwe begin leef je weer op.

Negatieve gevoelens hebben plaatsgemaakt voor enthousiasme en optimisme en je gaat je steeds meer thuis voelen in de nieuwe situatie. Zoals gezegd, de nieuwe start komt niet vanzelf. Pas als je de innerlijke keuze maakt om de situatie aan te pakken, komt er ruimte om te experimenteren met nieuw gedrag en nieuwe doelen. Van daaruit heb je een nieuw evenwicht ontwikkeld en het accent ligt in deze fase dan ook weer meer op het hier en nu. Wanneer je terugkijkt snap je niet dat je ooit tegen de veranderingen hebt opgezien. Want achteraf lijkt het allemaal niet zo moeilijk.

Transitie als poort naar een leven vanuit essentie
Als je echt wilt leven vanuit essentie, moet je je overgeven aan de weg van transitie; loslaten wanneer het leven jou confronteert met een tijd van beëindigen; om jezelf dan over te geven aan de 'neutrale zone', wanneer dat de fase is waarin je je bevindt; om ten slotte de kans te benutten om een nieuw begin te maken wanneer dat moment zichzelf aandient. Zoals gezegd, verlopen ontwikkelingen van mensen episodisch: meer rustige perioden, onderbroken door transities. Je kunt stellen dat we het meest compleet aan het leven deelnemen, juist in de perioden dat we in transitie zijn. Dit hangt samen met de volgende functies van transitie:
• Heroriëntatie op zingeving;
• Persoonlijke groei en ontwikkeling;
• Een stap in de richting van onze eigen meer authentieke aanwezigheid in de wereld;
• Toegang tot de bronnen van onze creativiteit (met name in de neutrale zone);
• Ontmoeting met het spirituele;
• Vernieuwing van degene die de transitie doormaakt.

Komen tot een leven vanuit essentie vindt zijn voedingsbodem in het je geroepen voelen om iets in vervulling te brengen. Bij wijze van voorbeeld een citaat van wat iemand zei: "Op het moment dat ik de beslissing nam, was het alsof ik geen echte keuze had: ik kon niet anders! Dingen begonnen bijna moeiteloos op hun plaats te vallen". Op het gehoor geven aan het je geroepen voelen, volgt het inslaan van het pad van beproevingen.

Hier gaat het om het doormaken van een transitie in de betekenis van een innerlijke reis en het nemen van alle hierbij horende, aan jou niet bekende consequenties. Je overgave aan de weg van transitie leidt tot het deelachtig worden van een geschenk. Dit door hem aangetroffen geschenk beschreef Carl Gustav Jung ooit als volgt: “Ik had een gevoel van bestemming alsof mijn leven mij was toegedeeld door het lot en dit vervuld moest worden. Dit gaf mij een innerlijke veiligheid”.